De Grand Prix van Nederland wordt aankomend weekend voor de 35e keer verreden en voor de 33e keer maakt het deel uit van het Formule 1-wereldkampioenschap. Alle edities van de wedstrijd in ons thuislandje zijn verreden op Circuit Zandvoort, maar toen de baan in de duinen van de kalender verdween in 1985, maakte het Koninkrijk het seizoen daarop toch nog kans op een Formule 1-race, maar niet op de locatie die je zou verwachten.
Niki Lauda, de legendarische drievoudig wereldkampioen, won voor de laatste keer in zijn carrière op Circuit Zandvoort in 1985 na een titanenstrijd met McLaren-teamgenoot Alain Prost. De badplaats stond ook op de kalender van 1986, totdat de Circuit Exploitatie Nederlandse Autorensport Vereniging failliet ging. De Grand Prix van Hongarije op de toen nog gloednieuwe Hungaroring nam de plaats van Zandvoort in en de Oranjefans moesten 35 jaar wachten, voordat er eindelijk weer een Dutch Grand Prix verreden werd. Het Koninkrijk der Nederlanden verdiende in 1986 toch nog een plekje op de zogeheten reservelijst na een succesvol, eerste experiment. Dit is het verhaal van de Grand Prix van Curaçao.
Koninkrijk der Nederlanden
Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat tegenwoordig uit vier landen: Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Daarnaast is er nog Caribisch Nederland, dat bestaat uit drie bijzondere gemeenten: Bonaire, Saba en Sint Eustatius. In 1985 vielen de zes eilanden nog onder de Nederlandse Antillen. Curaçao kreeg in oktober 2010 de status als land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, toen de Nederlandse Antillen als het ware werd opgeheven als staatkundige eenheid. Het eilandje van 444 vierkante kilometer heeft zo'n 155.000 inwoners, waarvan 87% in de hoofdstad Willemstad woont.
Lauda op de voet gevolgd door Prost over start-finish
Paul Wederfoort
Nabij Curaçao werden olievelden in de Caribische Zee ontdekt en daar maakte het eiland maar al te graag gebruik van. Mede dankzij het geld dat Shell wist op te brengen, kwam er in de 80-er jaren budget vrij voor een stratencircuit in Willemstad. Paul Wederfoort was de bekendste promotor van motorsport op het eiland en organiseerde dragraces op Curaçao International Raceway. Helaas overleed hij zelf in 1998 in een ongeluk op de dragstrip. Wederfoort wist in 1985 de Formule 3000 over te halen om naar het eiland te komen na het reguliere seizoen. Het Europese Formule 3000-kampioenschap is vergelijkbaar met de Formule 2 zoals we die nu kennen, in dat het één niveau onder de Formule 1 zit. Maar het hele proces om de eerste Curaçao Grand Prix te organiseren duurde vijf jaar.
Shell bezat raffinaderij Isla nabij Willemstad in 1985
Proces van vijf jaar
Jean Robert van Hutten was de manager van het circuit voor de Curaçao Grand Prix. Hij wilde het hele proces meteen goed aanpakken, hoelang het ook zou duren. Dus in 1980 begon hij alle wegen op het eiland te bekijken om te onderzoeken welke geschikt zouden zijn om op te racen. Daarna moest het circuit ontworpen worden en vervolgens moesten ze goedkeuring krijgen om die wegen te gebruiken. De volgende stap was data vinden waarop deze wegen gebruikt konden worden en daarnaast moest het allemaal nog binnen het financiële plaatje passen.
Goede voorbereiding
"Het mooie was dat het een hoogteverschil had van bijna 45 meter. De race ging deels door het centrum," legde Van Hutten uit over het circuit bij Formula Scout. "De uitdaging was om alles op tijd af te krijgen. Zo'n 450 mensen werkten aan het circuit. Daarbij waren de tribunes gebouwd op de hoofdwegen, en hadden we een grote circustent geregeld waarin alle raceauto's konden staan achter de pitstraat. We gingen naar de Formule 1-races in Detroit en Dallas om daar aan de slag te gaan en alles te leren, en om de regels van de FIA te bestuderen. Dus toen we de vangrails bestelden, wisten we precies hoeveel bouten en moeren we moesten aanschaffen en hoeveel vangrails we nodig hadden. We hadden zelfs reddingsduikers stand-by staan." Van het vijf jaar lange proces werd er drie jaar gebruikt voor de voorbereiding van de daadwerkelijke Grand Prix. "We gingen in groepen van vijftig naar de F1-races om in drie jaar tijd alles te leren vóór de race in Curaçao. [Na de F3000] was het ons doel om de F1 aan te trekken."
Zo zag het stratencircuit in Willemstad er van boven uit
Regenbanden op zandcircuit
Met de zegen van niet minder dan de commerciële magnaat van de Formule 1, Bernie Ecclestone, die ook de eigenaar was van de rechten van de Formule 3000 en goed overweg kon met Wederfoort, kwam de Curaçao Grand Prix in 1985 van de grond. Christian Danner sleepte dat jaar de Europese Formule 3000-titel binnen in de seizoensfinale op Donington Park, nadat de ongelukkige Mike Thackwell vanaf pole position uitviel. Een maand later arriveerden de coureurs op Curaçao voor de race van 13 oktober. Er werd samengewerkt met de Sports Car Club of America (SCCA) om de eerste race soepel te laten verlopen met ervaren marshals en wedstrijdleiding. Toen de coureurs begonnen aan de track walk, werd het al gauw vergeleken met Monaco, Long Beach en Macau met hoe smal het was. Omdat de Caribische Zee op slechts tientallen meters afstand van het circuit lag, was de baan soms ook nog eens bezaaid met zand. In combinatie met de zoute zeelucht en de bakkende zon zorgde dat ervoor dat er bijna geen grip was. Sommige coureurs namen zelfs deel aan de trainingssessies op regenbanden om meer grip te krijgen.
De officiële poster van de Curaçao Grand Prix
Thackwell wederom pech vanaf pole
Door te spelen met de gear ratios van zijn versnellingsbak en door te rijden met Bridgestone-banden die wat sneller op temperatuur kwamen dan het rubber van Avon, pakte Thackwell pole position voor de Curaçao Grand Prix. Hij was maar liefst 1.128 seconden sneller dan Ivan Capelli. John Nielsen, naast Thackwell de enige coureur met een Ralt-chassis, kwalificeerde zich op de derde plaats en deelde de tweede startrij met Danner. Thackwell kwam echter niet weg bij aanvang van de opwarmronde vanwege elektronische problemen en dus, toen de lichten op groen gingen voor de race van 205 kilometer of 58 ronden door Willemstad, ging Capelli aan de leiding.
Nielsen (2) haalt Capelli (34) in de openingsfase in
Nielsen wint voor Capelli en Langes
Nielsen pakte al vroeg in de race de eerste plek af van Capelli en zou met een voorsprong van iets meer dan 21 seconden de Curaçao Grand Prix van 1985 op zijn naam schrijven. Claudio Langes, rijdend voor het team van Eddie Jordan, was Danner gepasseerd en jaagde op Capelli. Laatstgenoemde spinde en moest de race uitrijden met flatspots, maar desondanks kon Langes hem niet voorbij. Daarachter completeerde Alain Ferté de top vijf. Teamgenoten Fulvio Ballabio en Aldo Bertuzzi verspilden hun kans op een goede klassering, nadat het duo van Sanremo Racing elkaar had geraakt. In de slotfase maakte Gabriele Tarquini een flinke klapper mee, nadat hij de gecrashte March van Stefano Livio had geraakt.
Capelli, Nielsen en Langes - van links naar rechts - op het podium
Bezoek van Ecclestone
Na de Formule 1-seizoensopener van 1986 op het circuit van Jacarepaguá in Rio de Janeiro vertrok Ecclestone richting Curaçao voor vergaderingen over de toekomst van de Grand Prix op het Antilliaanse eiland. Het probleem was dat de volgende wedstrijd, of dat nu de Formule 3000 of de Formule 1 was, georganiseerd moest worden via de KNAC, de Koninklijke Nederlandsche Automobiel Club, aangezien Curaçao nog deel uitmaakte van Nederland. Ecclestone geloofde in Wederfoort en steunde de Grand Prix in Willemstad, echter vanwege de geografische politiek werd een tweede editie van de race afgelast.
FOCA-oprichter Ecclestone (links) met FIA-president Jean-Marie Balestre (rechts)
Het ging van eind 1985 tot begin 1986 dus erg hard van een succesvolle Formule 3000-race organiseren met nog ambitieuzere plannen voor de toekomst naar de hoop om de Formule 1 te mogen ontvangen in het water te zien vallen. Curaçao stond op de reservelijst van de koningsklasse, wat betekent dat als een andere Grand Prix op de Formule 1-kalender werd afgelast, dan zou Curaçao die plek overnemen. Het mocht helaas niet zo zijn. De internationale autosport is sindsdien nooit teruggekeerd naar Curaçao. Aruba zou in 2000 en 2001 de American Le Mans Series, Indy NXT (het kampioenschap één niveau onder IndyCar), Trans-Am en de SCCA World Challenge organiseren, maar dat werd ook afgelast met rechtszaken tot gevolg. Op Curaçao International Raceway worden overigens nog tot op de dag van vandaag wel evenementen gehouden. Daarnaast wordt gewerkt aan een dragstrip op het eiland Bonaire.